Arbeidsdeskundig onderzoek: dit zijn de kosten

Werkgevers hebben in 2023 gezamenlijk € 8,3 miljard geïnvesteerd in loondoorbetaling door werkgerelateerd ziekteverzuim. In het eerste kwartaal van 2025 is het ziekteverzuim opgelopen naar 5,8 procent. Binnen deze context is het belang van een arbeidsdeskundig onderzoek duidelijker dan ooit. Wat brengt zo'n onderzoek kosten met zich mee, en wat kan het u kosten als u hier te weinig of niet tijdig in investeert?

Een arbeidsdeskundig onderzoek kan variëren van gemiddeld € 1.200 tot € 1.500 exclusief btw, maar er zijn ook aanbieders die starten rond de € 700. Terwijl dat prijsverschil verleidelijk kan zijn, is het van belang te begrijpen dat prijs niet altijd gelijke tred houdt met kwaliteit of bruikbaarheid. Een kwalitatief hoogwaardig onderzoek helpt u om arbeidsgeschiktheid adequaat in beeld te krijgen en de juiste re-integratiestappen te bepalen, wat uw dossier voor de Wet verbetering poortwachter kan versterken.

Misstappen in uw re-integratiestrategie kunnen leiden tot een financiële last, zoals een loonsanctie van maximaal een extra jaar loondoorbetaling wanneer het UWV oordeelt dat er onvoldoende is gedaan. Ons artikel belicht de kosten, verschillen en belangrijke aandachtspunten van arbeidsdeskundige onderzoeken om u te ondersteunen bij het maken van de beste keuze. Bezoek de volledige blog voor meer informatie.

Arbeidsdeskundig onderzoek kosten: wat betaalt u in de praktijk?

Wie zoekt op arbeidsdeskundig onderzoek kosten, ziet al snel uiteenlopende bedragen. In de markt lopen tarieven grofweg van ongeveer € 700 tot € 1.500 of meer, meestal exclusief btw en soms exclusief reiskosten. In de praktijk ligt een gangbaar tarief vaak rond de € 1.200 tot € 1.500 voor een regulier onderzoek. Dat verschil in prijs hangt meestal samen met de diepgang van het onderzoek, de ervaring van de arbeidsdeskundige en de complexiteit van het dossier.

Een eenvoudig dossier met duidelijke belastbaarheid, een afgebakende hulpvraag en korte overleglijnen kost doorgaans minder tijd. Een complex dossier vraagt juist meer afstemming met werkgever, werknemer en bedrijfsarts, en soms ook meer analyse van de werkplek, het functieprofiel en de re-integratiemogelijkheden. Dan lopen de kosten op.

Dat prijsverschil zegt dus niet alleen iets over uren, maar ook over kwaliteit. De titel arbeidsdeskundige is namelijk niet beschermd; volgens de certificatieregeling voor arbeidsdeskundigen van de NVvA geven certificering en registratie opdrachtgevers houvast bij het kiezen van een deskundige. Voor werkgevers is dat belangrijk, omdat een rapport niet alleen bruikbaar moet zijn in de dagelijkse re-integratie, maar ook stand moet houden in het dossier richting UWV.

Voor wie nog wil verduidelijken wat de professional precies doet, is het goed om ook te kijken naar wat een arbeidsdeskundige precies doet. Juist dat maakt begrijpelijk waarom een zorgvuldig onderzoek meer is dan alleen een gesprek en een verslag.

Welke onderdelen zitten meestal in de arbeidsdeskundig onderzoek kosten?

De arbeidsdeskundig onderzoek kosten bestaan meestal uit een combinatie van werkzaamheden:

• dossierstudie;
• afstemming met werkgever en werknemer;
• gesprek(ken) met betrokkenen;
• analyse van belasting en belastbaarheid;
• beoordeling van passend werk in spoor 1;
• beoordeling van mogelijkheden buiten de eigen organisatie;
• rapportage en advies.

UWV beschrijft dat een arbeidsdeskundige kijkt naar welk werk iemand nog kan doen, rekening houdend met ziekte of beperking, opleiding en werkervaring. Dat onderstreept dat een goed onderzoek breder is dan alleen de huidige functie. Zeker wanneer de re-integratie vastloopt, moet ook worden gekeken naar alternatieven binnen of buiten de organisatie.

Soms komen daar aanvullende kosten bij, bijvoorbeeld voor extra gesprekken, reistijd of specialistische afstemming. Dat is vooral aan de orde bij dossiers met meerdere aandoeningen, onduidelijke belastbaarheid of discussie over passend werk.

Arbeidsdeskundig onderzoek kosten versus de kosten van niets doen

De vraag is daarom niet alleen: wat kost een onderzoek? Minstens zo belangrijk is: wat kost het als u te laat, te beperkt of onzorgvuldig handelt?

Volgens TNO zijn de kosten van loondoorbetaling door werkgerelateerd ziekteverzuim voor werkgevers gestegen naar € 8,3 miljard in 2023. CBS meldde daarnaast dat het ziekteverzuim in het eerste kwartaal van 2025 uitkwam op 5,8 procent. Langdurig verzuim is dus geen uitzondering, maar een reëel bedrijfsrisico.

Binnen dat grotere plaatje vallen de arbeidsdeskundig onderzoek kosten meestal in het niet. Zeker als een onderzoek helpt om sneller duidelijkheid te krijgen over:

• terugkeer in eigen werk;
• aangepast of ander passend werk;
• de noodzaak van een tweede spoor;
• de kwaliteit van het re-integratiedossier.

Voor werkgevers is dat belangrijk, omdat de Wet verbetering poortwachter vanaf de eerste ziekteweek inzet op tijdige en effectieve re-integratie. Op het Arboportaal over de Wet verbetering poortwachter staat dat werkgever en werknemer zich samen met de arbodienst of bedrijfsarts moeten inspannen om terugkeer naar werk te bevorderen. Een arbeidsdeskundig onderzoek is weliswaar niet letterlijk wettelijk verplicht, maar is in veel dossiers wel een logische en verdedigbare stap.

Wie meer wil weten over de timing daarvan, kan ook kijken naar wanneer u een arbeidsdeskundig onderzoek aanvraagt. Juist het moment van inzetten heeft vaak invloed op zowel de uitkomst als de totale kosten van het verzuimtraject.

Arbeidsdeskundig onderzoek kosten en het risico op een loonsanctie

Een van de belangrijkste redenen waarom werkgevers zich verdiepen in arbeidsdeskundig onderzoek kosten, is het voorkomen van een loonsanctie. UWV beoordeelt aan het einde van de wachttijd of werkgever en werknemer voldoende aan re-integratie hebben gedaan. Als dat niet zo is, kan UWV beslissen dat de werkgever het loon na 104 weken ziekte nog maximaal 1 jaar moet doorbetalen.

Dat maakt de verhouding tussen investering en risico duidelijk. Een onderzoek van ongeveer € 1.200 tot € 1.500 kan helpen om hiaten in het dossier tijdig te signaleren. Daartegenover staat een mogelijk veel hogere schadepost als de onderbouwing van keuzes tekortschiet. Denk aan te late inzet van spoor 2, onvoldoende onderzoek naar passend werk of een onduidelijke motivering waarom bepaald werk niet haalbaar was.

Voor werkgevers is daarom niet alleen de prijs van belang, maar ook de vraag of het rapport voldoende concreet, navolgbaar en praktisch toepasbaar is. Een goedkoop rapport dat weinig richting geeft, kan uiteindelijk duurder uitpakken dan een degelijk onderzoek dat meteen bruikbare vervolgstappen oplevert.

Dat raakt direct aan loonsanctie door UWV voorkomen als werkgever. In de praktijk zien we vaak dat tijdige arbeidsdeskundige beoordeling juist helpt om later discussie te voorkomen.

Voor wie zijn de arbeidsdeskundig onderzoek kosten?

In de eerste twee ziektejaren betaalt meestal de werkgever de arbeidsdeskundig onderzoek kosten. Dat past bij de verplichtingen die volgen uit de Wet verbetering poortwachter. Voor werknemers geldt in de meeste gevallen dat zij deze kosten niet zelf dragen.

Na twee jaar ziekte kan de context veranderen, bijvoorbeeld bij een WIA-aanvraag of beoordeling door UWV. Dan werkt het anders dan bij een door de werkgever ingekocht onderzoek. Het is ook goed om onderscheid te maken tussen een arbeidsdeskundig onderzoek en een deskundigenoordeel van UWV. Een deskundigenoordeel is iets anders en kent eigen tarieven: voor werkgevers € 400 en voor werknemers € 100, zoals UWV aangeeft bij het deskundigenoordeel als de re-integratie vastloopt.

Voor werknemers is het belangrijk om te weten dat een arbeidsdeskundig onderzoek meestal bedoeld is om helderheid te geven, niet om druk op te voeren. Het onderzoek kijkt naar mogelijkheden, beperkingen en passend werk. Dat kan helpen om verwachtingen realistischer te maken en om concrete afspraken te maken over vervolgstappen.

Arbeidsdeskundig onderzoek kosten bij spoor 1 en spoor 2

De arbeidsdeskundig onderzoek kosten hangen sterk samen met de vraag waar in het traject het onderzoek wordt ingezet. In spoor 1 ligt de focus op terugkeer in eigen of aangepast werk bij de eigen werkgever. Als daar nog reële mogelijkheden liggen, kan een arbeidsdeskundig rapport richting geven aan functieaanpassing, taakverschuiving of opbouw.

Als spoor 1 onvoldoende perspectief biedt, kan een onderzoek ook de basis vormen voor de afweging richting spoor 2. Dan is de kwaliteit van de onderbouwing extra belangrijk. Niet alleen voor het dossier, maar ook om onnodige kosten in een te vroeg of juist te laat gestart traject te voorkomen.

Dat sluit aan bij wat re-integratie in eerste spoor en tweede spoor inhoudt en bij alles over het tweede spoor-traject. Een arbeidsdeskundig onderzoek is vaak precies het schakelpunt waarop duidelijk wordt welke route verdedigbaar én praktisch haalbaar is.

Voor werkgevers betekent dit: gebruik het onderzoek niet alleen als formeel document, maar als stuurinformatie. Voor werknemers betekent dit: een goed rapport maakt duidelijk welke stappen wel en niet passend zijn. Voor ons als arbeidsdeskundigen betekent dit dat we niet alleen beoordelen, maar ook vertalen naar haalbare keuzes in de praktijk.

Wanneer zijn hogere arbeidsdeskundig onderzoek kosten logisch?

Niet elk duurder onderzoek is automatisch beter, maar hogere arbeidsdeskundig onderzoek kosten kunnen wel logisch zijn als de casus meer vraagt. Bijvoorbeeld bij:

• meerdere of wisselende beperkingen;
• psychische klachten met langdurig verzuim;
• discussie over de eigen functie;
• onduidelijkheid over duurzaam benutbare mogelijkheden;
• samenloop met WIA-beoordeling of praktisch beoordelen;
• complexe organisatiestructuren of beperkte herplaatsingsmogelijkheden.

Zeker bij psychische klachten is zorgvuldigheid belangrijk. TNO laat zien dat juist verzuim door psychische klachten, overspannenheid en burn-out gemiddeld lang duurt. Dan is een snelle maar oppervlakkige inschatting vaak niet voldoende. Er is dan behoefte aan een realistische beoordeling van belasting, opbouw en duurzame inzetbaarheid.

Ook de veranderingen in de WIA-praktijk spelen mee. Sinds 1 juli 2024 is er meer aandacht voor feitelijke verdiensten en passend werk via praktisch beoordelen. Daardoor wordt het nog belangrijker dat in het dossier goed is vastgelegd welk werk daadwerkelijk passend is gebleken en wat iemand daarmee kan verdienen.

Hoe beoordeelt u of de arbeidsdeskundig onderzoek kosten redelijk zijn?

Als u offertes vergelijkt, kijk dan verder dan alleen het bedrag. Let bijvoorbeeld op:

• wat precies binnen de prijs valt;
• of rapportage en terugkoppeling zijn inbegrepen;
• of er afstemming met de bedrijfsarts plaatsvindt;
• welke ervaring de arbeidsdeskundige heeft met verzuim- en WIA-dossiers;
• of de arbeidsdeskundige gecertificeerd of geregistreerd is;
• hoe concreet het advies wordt uitgewerkt.

Een goed onderzoek helpt u verder in de uitvoering. Het geeft antwoord op vragen als: is het eigen werk nog passend, welke aanpassingen zijn mogelijk, wanneer komt spoor 2 in beeld, en welke acties moeten nu in het dossier worden vastgelegd?

Voor werkgevers is dat belangrijk om regie te houden op kosten, verplichtingen en risico’s. Voor werknemers is het belangrijk omdat duidelijkheid vaak rust geeft. Voor arbeidsdeskundigen is het belangrijk om de brug te slaan tussen belastbaarheid, werkrealiteit en wet- en regelgeving, waaronder de regels bij ziekte voor werkgevers en werknemers van de Rijksoverheid.

Per saldo gaat het bij arbeidsdeskundig onderzoek kosten dus niet alleen om een tarief, maar om de waarde van een goed onderbouwde stap in het re-integratieproces. Een onderzoek dat op het juiste moment wordt ingezet, kan helpen om verzuimkosten te beperken, keuzes beter te onderbouwen en het traject voor alle betrokkenen duidelijker te maken.

Met een goed onderbouwd arbeidsdeskundig onderzoek voorkomt u discussie achteraf en krijgt u eerder helderheid over de juiste vervolgstappen in uw verzuim- en re-integratiebeleid. Zo houdt u grip op kosten én op duurzame inzetbaarheid.

Key takeaways

• De prijs van een arbeidsdeskundig onderzoek zegt vooral iets over de diepgang, kwaliteit en complexiteit van het dossier, niet alleen over de kosten op korte termijn.
• Een zorgvuldig uitgevoerd onderzoek helpt u om passend werk, spoor 1 of spoor 2 scherp te onderbouwen en praktisch haalbaar te maken.
• Alleen op tarief selecteren vergroot het risico op een rapport dat weinig richting geeft en later juist meer tijd, geld en discussie kost.
• Tijdige inzet van arbeidsdeskundige expertise beperkt verzuimkosten en verkleint de kans op een loonsanctie door UWV.
• Bij het vergelijken van offertes is het waardevol te kijken naar inhoud, ervaring, certificering én de toepasbaarheid van het advies in uw organisatie.
• Door te kiezen voor kwaliteit in plaats van alleen prijs, werkt u gerichter aan duurzame inzetbaarheid en duidelijke beslissingen rond arbeidsgeschiktheid.

Door bewuste keuzes te maken in uw arbeidsdeskundige inzet, bouwt u aan een organisatie waarin medewerkers zo snel en duurzaam mogelijk weer aan het werk zijn. Daar ondersteunen we u bij People Concern graag bij, met onderzoek en advies dat u direct in de praktijk kunt gebruiken.