Hoe lang duurt een haalbaarheidsonderzoek?

5,6 procent: zo hoog was het ziekteverzuim onder werknemers in het vierde kwartaal van 2025 volgens het CBS. Voor werkgevers, HR-professionals en re-integratiespecialisten betekent dit niet alleen extra druk op teams en de continuïteit van werkzaamheden, maar ook lastige keuzes bij de vraag of een tweede spoortraject realistisch is. In dergelijke situaties is het belangrijk om de doorlooptijd van een haalbaarheidsonderzoek in gedachten te houden.

Hoe lang duurt een dergelijk onderzoek eigenlijk? De werkelijkheid is dat er zelden een vaste duur is. Bronnen wijzen op een doorlooptijd van circa 4 tot 6 weken, oplopend tot 2 à 3 maanden, afhankelijk van de complexiteit van de situatie en de beschikbaarheid van medische en arbeidsdeskundige informatie. Dit wordt verder beïnvloed door de afstemming tussen alle betrokken partijen. Het proces omvat immers meer dan alleen planning; zorgvuldigheid is daarbij van groot belang, met gesprekken met de werknemer en werkgever, dossieranalyse, belastbaarheid, arbeidsmarktoriëntatie en een onderbouwd advies voor de vervolgstap.

De Wet verbetering poortwachter verlangt bovendien tijdige en aantoonbare re-integratie-inspanningen. Achterblijven of onvoldoende onderbouwing kan leiden tot onnodige kosten, vertragingen en zelfs loonsancties door het UWV. Wilt u meer weten over wat de doorlooptijd van het haalbaarheidsonderzoek beïnvloedt en waar u rekening mee moet houden, lees dan verder in ons artikel door hier te klikken.

Gemiddelde haalbaarheidsonderzoek doorlooptijd: wat kunt u verwachten?

De haalbaarheidsonderzoek doorlooptijd ligt in de praktijk meestal tussen ongeveer 4 en 8 weken. In complexere dossiers kan dat oplopen tot circa 2 à 3 maanden. Die bandbreedte is verklaarbaar: een haalbaarheidsonderzoek is geen standaardformulier, maar een inhoudelijke beoordeling van belastbaarheid, bemiddelbaarheid en arbeidsmarktkansen.

Verschillende uitvoerders noemen termijnen van 4 tot 6 weken, ongeveer 6 weken, of juist 2 tot 3 maanden. Dat verschil hangt meestal niet samen met onduidelijk werken, maar met de diepgang van het onderzoek, de beschikbaarheid van informatie en de vraag of er aanvullende afstemming nodig is met bedrijfsarts, werkgever en werknemer. Ook bij een arbeidsdeskundig onderzoek zien we in de markt vaak een doorlooptijd van enkele weken, waarbij voorbereiding en complete dossierinformatie sterk bepalend zijn.

Voor de praktijk betekent dit: wie een haalbaarheidsonderzoek aanvraagt, moet niet alleen kijken naar “hoe snel kan het”, maar vooral naar “wanneer is er voldoende onderbouwing om een verantwoord besluit te nemen”. Zeker binnen de kaders van de Wet verbetering poortwachter is tempo belangrijk, maar onderbouwing blijft minstens zo belangrijk.

Welke stappen bepalen de haalbaarheidsonderzoek doorlooptijd?

Dossieranalyse en voorbereiding

De eerste fase bestaat doorgaans uit het verzamelen en beoordelen van relevante stukken. Denk aan de probleemanalyse van de bedrijfsarts, inzetbaarheidsinformatie, eerdere re-integratie-inspanningen, functiebeschrijving, het plan van aanpak en eventuele rapportages uit een arbeidsdeskundig onderzoek. Volgens Arboportaal over het re-integratietraject zijn werkgever en werknemer samen verantwoordelijk voor de re-integratie; een volledig dossier helpt om die inspanningen ook aantoonbaar te maken.

Is de informatie compleet en actueel, dan kan deze fase snel verlopen. Ontbreken er stukken of is de belastbaarheid nog onvoldoende scherp, dan schuift de planning op. Dat is één van de meest voorkomende verklaringen voor een langere haalbaarheidsonderzoek doorlooptijd.

Gesprekken met werknemer en werkgever

Een haalbaarheidsonderzoek bevat meestal een gesprek met de werknemer en vaak ook afstemming met werkgever en arbodienst of bedrijfsarts. In die gesprekken komen niet alleen beperkingen aan bod, maar ook opleiding, werkervaring, motivatie, reistolerantie, dagindeling en verwachtingen rondom werkhervatting. Juist deze combinatie maakt zichtbaar of bemiddeling naar ander werk realistisch is.

Voor werknemers is dit een belangrijk moment: niet om “afgekeurd” te worden, maar om een eerlijk beeld te geven van wat nog mogelijk is. Voor werkgevers is het van belang om open informatie te delen over het eerste spoor, passend werk binnen de organisatie en al ingezette interventies. Voor ons als arbeidsdeskundigen is dit de fase waarin papieren informatie wordt getoetst aan de praktijk.

Arbeidsmarktoriëntatie en weging

Daarna volgt de vertaalslag naar concrete kansen op de arbeidsmarkt. Niet alleen de medische of functionele belastbaarheid telt, maar ook de vraag of er passend werk bestaat dat aansluit bij het profiel van de werknemer. Een medewerker kan theoretisch belastbaar zijn voor licht werk, maar als opleiding, taalniveau, ervaring en regionale arbeidsmarkt nauwelijks aanknopingspunten bieden, vraagt dat om een andere afweging.

Juist deze arbeidsmarktoriëntatie verklaart waarom sommige onderzoeken sneller klaar zijn dan andere. Bij een helder profiel en duidelijke zoekrichting is sneller advies mogelijk. Bij complexe beperkingen, psychische klachten of een grote afstand tot de arbeidsmarkt kost de analyse meer tijd.

Rapportage en advies

De laatste stap is de rapportage. Daarin staat niet alleen een conclusie, maar ook de onderbouwing: waarom is een tweede spoortraject wel of niet kansrijk, welke voorwaarden gelden, en welke vervolgstappen zijn logisch? Een goed rapport moet bruikbaar zijn voor de vervolgbeslissing van werkgever en werknemer en ook standhouden als UWV later het re-integratieverslag beoordeelt. Zie daarvoor ook de beoordeling van het re-integratieverslag door UWV.

Waarom verschilt de haalbaarheidsonderzoek doorlooptijd per dossier?

Complexiteit van de belastbaarheid

Hoe complexer de medische en functionele situatie, hoe meer afstemming nodig is. Bij duidelijk omlijnde fysieke beperkingen is de vertaalslag naar werk vaak sneller te maken dan bij wisselende psychische belastbaarheid of gecombineerde klachten. Dat sluit aan bij bredere praktijkervaring in arbeidsdeskundige onderzoeken: niet het gesprek zelf kost meestal de meeste tijd, maar de analyse en afstemming daaromheen.

Beschikbaarheid van informatie

Een tweede factor is de snelheid waarmee documenten beschikbaar zijn. Ontbreekt bijvoorbeeld een actuele visie van de bedrijfsarts of is het arbeidsdeskundig onderzoek nog niet afgerond, dan is het lastig om een goed onderbouwde haalbaarheidsinschatting te maken. Daardoor kan de haalbaarheidsonderzoek doorlooptijd onnodig oplopen.

Mate van twijfel over spoor 2

Een haalbaarheidsonderzoek wordt vaak ingezet wanneer er twijfel bestaat of een tweede spoortraject zinvol is. Die twijfel kan klein zijn, maar ook groot. Soms lijkt tweede spoor kansrijk mits er enkele randvoorwaarden zijn. In andere gevallen is de vraag juist of bemiddeling buiten de eigen organisatie op dit moment wel reëel is. Hoe meer twijfelpunten moeten worden onderzocht, hoe meer tijd nodig is.

Praktische planning

Ook agenda’s spelen mee. Als werknemer, werkgever, arbeidsdeskundige en eventueel andere betrokkenen niet snel beschikbaar zijn, verschuift de opleverdatum. Dat klinkt praktisch, maar heeft wel degelijk gevolgen voor het totale re-integratietraject.

Wat betekent de haalbaarheidsonderzoek doorlooptijd voor werkgevers?

Werkgevers doen er verstandig aan een haalbaarheidsonderzoek niet te laat in te zetten. Volgens de systematiek van de Wet verbetering poortwachter moeten re-integratiestappen tijdig worden gezet. De probleemanalyse volgt uiterlijk in week 6, het plan van aanpak in week 8 en rond het einde van het eerste ziektejaar moet duidelijker worden welke route haalbaar is. In onze praktijk zien we daarom vaak dat een haalbaarheidsonderzoek aansluit op een eerder arbeidsdeskundig onderzoek of op twijfel over de vervolgstap richting spoor 2.

Te lang wachten is risicovol. UWV beoordeelt achteraf niet alleen het resultaat, maar vooral of werkgever en werknemer voldoende inspanningen hebben geleverd. Als een spoor 2-traject uitblijft zonder goede onderbouwing, kan dat gevolgen hebben voor de beoordeling. Op Rijksoverheid over re-integratie bij ziekte en via Arboportaal wordt die gezamenlijke verantwoordelijkheid ook benadrukt.

Daarom is de praktische vraag voor werkgevers niet alleen “hoe lang duurt het?”, maar ook “past deze doorlooptijd nog binnen onze Poortwachter-planning?” Als u daar te laat naar kijkt, verliest u kostbare weken. In dat kader kan ook ons artikel over loonsanctie door UWV voorkomen relevant zijn.

Wat betekent de haalbaarheidsonderzoek doorlooptijd voor werknemers?

Voor werknemers is snelheid belangrijk, maar duidelijkheid nog meer. Een haalbaarheidsonderzoek kan spanning oproepen, omdat het iets zegt over de kansen op ander werk. Tegelijk voorkomt het dat iemand zonder reële kans in een zwaar en langdurig traject terechtkomt, of juist dat kansen onbenut blijven terwijl er wel mogelijkheden zijn.

Van werknemers wordt verwacht dat zij meewerken aan hun re-integratie. Dat volgt ook uit de regels rond eerste en tweede spoor. Tijdens het onderzoek helpt het als u open bent over uw belastbaarheid, herstel, belemmeringen en wensen. Dat maakt het advies realistischer en bruikbaarder. In samenhang met re-integratie eerste spoor en tweede spoor geeft een haalbaarheidsonderzoek richting aan de vraag wat op dat moment passend en haalbaar is.

Wat betekent de haalbaarheidsonderzoek doorlooptijd voor de arbeidsdeskundige?

Voor de arbeidsdeskundige draait de doorlooptijd om balans. Enerzijds moet er tijdig duidelijkheid komen. Anderzijds moet het advies voldoende onderbouwd zijn, juist omdat het vervolg grote gevolgen kan hebben voor werknemer en werkgever. De beroepspraktijk van arbeidsdeskundigen is erop gericht te kijken naar wat iemand nog wél kan, in relatie tot werk en belastbaarheid. Dat sluit aan bij de beschrijving van de NVvA over het arbeidsdeskundig onderzoek en rapport.

In de praktijk betekent dit dat wij scherp moeten zijn op de onderzoeksvraag. Gaat het om twijfel aan bemiddelbaarheid? Is er sprake van verwachte volledige arbeidsongeschiktheid? Is de belastbaarheid voldoende stabiel om arbeidsmarktkansen te beoordelen? Hoe duidelijker de vraag, hoe beter de planning en hoe voorspelbaarder de haalbaarheidsonderzoek doorlooptijd.

Wanneer wilt u extra alert zijn op planning?

Bij langdurig verzuim is tijdige besluitvorming extra belangrijk. Volgens het CBS-dashboard ziekteverzuim lag het ziekteverzuim van werknemers in het vierde kwartaal van 2025 op 5,6 procent. Langdurig verzuim komt dus veel voor. Daarnaast laten cijfers zien dat langdurige uitval, met name bij psychische klachten, voor werkgevers hoge kosten en organisatorische druk meebrengt. Dat maakt een goed gepland re-integratietraject belangrijk.

Extra alertheid is nodig wanneer:

• het eerste spoor weinig perspectief meer biedt;
• de eerstejaarsevaluatie nadert;
• er twijfel is of spoor 2 zinvol is;
• de werknemer mogelijk richting een WIA-beoordeling gaat;
• dossierstukken nog incompleet zijn.

In zulke situaties helpt het om vroeg te schakelen. Wie pas start als de tijdsdruk al hoog is, merkt dat de haalbaarheidsonderzoek doorlooptijd ineens veel zwaarder weegt. Dan gaat het niet alleen meer om inhoud, maar ook om het voorkomen van vertraging in het totale dossier. Juist daarom is het verstandig om de afweging tussen een haalbaarheidsanalyse en directe inzet van spoor 2 tijdig te maken, zoals we ook beschrijven in haalbaarheidsonderzoek of direct tweede spoor starten en in ons overzicht over haalbaarheidsonderzoek in de praktijk.

Met een tijdig en goed voorbereid haalbaarheidsonderzoek houdt u grip op uw re-integratiebeleid en creëert u ruimte voor zorgvuldige, onderbouwde keuzes richting de volgende stap.

Key takeaways

• Reken op een doorlooptijd van gemiddeld 4 tot 8 weken voor een haalbaarheidsonderzoek; bij complexe situaties kan dit oplopen tot 2 à 3 maanden.
• Een volledig en goed opgebouwd dossier versnelt het proces en draagt bij aan een helder, onderbouwd advies.
• Snelle en open afstemming tussen werknemer, werkgever en bedrijfsarts helpt om de doorlooptijd beheersbaar te houden.
• Richt u niet alleen op snelheid, maar vooral op een advies dat stevig genoeg is om een verantwoorde vervolgstap in re-integratie te zetten.
• Door het haalbaarheidsonderzoek op tijd in te plannen sluit uw aanpak beter aan op de termijnen en verplichtingen binnen de Wet verbetering Poortwachter.
• Bij twijfel over de inzet van spoor 2 biedt een haalbaarheidsonderzoek richting, rust en een transparante basis voor besluitvorming.

Door tijdig stil te staan bij haalbaarheid, bouwen we samen aan duurzame inzetbaarheid, passende re-integratie en duidelijke keuzes over arbeidsgeschiktheid. Zo blijft u in beweging, binnen de kaders van de wet én met oog voor de mens achter het dossier.